تبليغاتX
روزنامه نگار زرد - بنزین دو نرخی، پایان تردیدها

كم‌توجهي به افزايش ناوگان حمل و نقل شهری در تهران، و رشد كند توسعه سامانه‌هاي حمل و نقل همگاني نياز به استفاده از وسايل نقليه خصوصي را به صورت اجباري بيشتر كرده و متعاقب آن مصرف سوخت را بالا برده كه پرداخت يارانه بيشتري را طلب مي‌كند.

كساني كه توان خريد وسيله نقليه‌اي را حتي با كم‌ترين ايمني و بيشترين توليد آلاينده دارند، با فكر اينكه مشكل رفت و آمدشان حل مي‌شود، اقدام به خريد مي‌كنند در حالي كه افزايش تعداد خودروها،‌ نيازمند فضاهاي بيشتر براي حركت و ايجاد خيابان‌ها، بزرگراه‌ها،‌ پاركينگ و ديگر تسهيلات حمل و نقل با هزينه‌هاي سرسام‌آور است.

كمبود هم اين زيرساخت‌ها است که‌ عواقبي نظير راهبندان، اتلاف وقت،‌ ناراحتي روحي و رواني،‌ مصرف ببهوده انرژي،‌ ايجاد آلودگي هوا و صدا،‌ افزايش تصادفات و بسياري معضلات وابسته به آن را در پي دارد.

از دیگر سو ناكارآمدي سيستم حمل و نقل همگاني، بي‌اقبالي شهروندان از وسايل حمل‌ونقل عمومي و تمايل به استفاده از خودروهاي شخصي را در پي داشته است.

 

                                         بنزین

 

در کشوری مانند آلمان با وجود این که تعداد خودرو ها و هم جمعیت این کشور بسیار بیشتر از کشور ما است، هیچ کدام از معضلات فوق به چشم نمی خورد. آلمان با دارابودن پیشرفته ترین و بزرگترین سیستم حمل و نقل ریلی شهری توانسته است بیش از هفتاد میلیون خودرویی را که در اختیار شهروندان این کشور است، در نظمی قانونی، کنترل کرده و علاوه بر جلوگیری از آلودگی هوا، معضل ترافیک را نیز حل کند.

يارانه‌اي كه براي بنزين در کشور ما پرداخت مي‌شود حدود 30 هزار ميليارد ريال در سال است، در حالي كه مطالعات اقتصادي بيانگر اين است كه قشر پردر‌آمد جامعه بيشترين بهره را از آن مي‌برند و نتيجه آن عدم رعايت عدالت اجتماعي در پرداخت اين يارانه است.

با رقمي كه در طول يك سال براي يارانه بنزين پرداخت مي‌شود، مي‌توان پنج خط مترو با طول 100 كيلومتر احداث كرد و يا حدود 35 هزار دستگاه اتوبوس گازسوز وارد ناوگان اتوبوسراني شهرها كرد كه اين تعداد تقريبا دو برابر ناوگان موجود است.

در اسفند ماه سال گذشته در ادامه رسيدگي به بند «ز» تبصره 13، نمايندگان مجلس به دولت اجازه دادند تا پس از توسعه حمل و نقل عمومي شهري و افزايش سهم خودروهاي دوگانه سوز، در صورت لزوم و با تصويب شوراي اقتصاد نسبت به سهميه‌بندي بنزين و تعيين قيمت مناسب براي بنزين مازاد بر سهميه تعيين‌شده اقدام كند.

در همان زمان رييس مجلس شوراي اسلامي با استناد به قانون برنامه چهارم و در حمایت از طرح فوق، اجازه نداد هيچ پيشنهادي در خصوص افزايش واردات بنزين به راي گذاشته شود.

وزیر نفت، کاظم وزیری هامانه در هفته گذشته تاکید کرده بود که: «واردات بنزين، از مهر ماه متوقف، و عرضه آن جيره‌بندي مي‌شود.» بر طبق این خبر براي واردات بنزين بودجه کافي در نظر گرفته نشده است و  از اول مهر ماه سال جاري، واردات آن متوقف خواهد شد.

با توجه به این که مصرف بنزین در سه ماه اول امسال 10درصد رشد داشته است. و اینكه هنوز پالایشگاه‌های كشور پاسخگوی مصرف بالای بنزین در كشور نیستند، نتیجتاً خرید بنزین و واردات آن اجتناب‌ناپذیر است.

هادی حق شناس، عضو كمیسیون برنامه و بودجه مجلس، درباره احتمال دونرخی شدن بنزین توضیح داد: گمان می‌رود شهریورماه برای بنزین وارداتی و بنزین داخلی دو قیمت پیشنهاد شود و یا با استفاده از كارت هوشمند، مصرف ثابتی برای خودروها درنظر گرفته شود.

گمان می رود راه حل فوق با توجه به شرایط موجود، تنها راه حل ممکن به نظر برسد. از دیگر سو شهرداری تهران نیز از چند ماه آينده طرحي را به اجرا مي‌گذارد كه بر اساس آن در بزرگراه‌ها مسير ويژه‌اي را به خودروهايي با سرنشين بيش از سه نفر اختصاص مي‌دهد. اين طرح در كنار  اشاعه فرهنگ ترافيک در روان‌سازي تردد خودروها نيز نقش بسزايي دارد. از دیگر سو براي تقويت ناوگان حمل‌ و نقل عمومي، علاوه بر افزايش اتوبوسها، بيش از 10 هزار خودروي ون نيز براي خدمت رساني به شهروندان به ناوگان حمل و نقل شهري اضافه مي‌شود.

با این همه در حالی که منتقدان دولت سقوط ارزش بورس تهران و سهمیه بندی بنزین را به عنوان دو نمود وخامت اوضاع اقتصادی در کشور می دانند، موافقین این طرح اعتقاد دارند در حال حاضر مصرف بنزین رو به تزاید است و معضلات اجتماعی و فشارهای روانی نیز این قضیه را تشدید می‌كند، و لذا روی تصمیمات احساسی مجبور می‌شویم كه بنزین وارد كنیم. و تا زمانی برای واردات بنزین پول خرج می‌كنیم باید انتظار افزایش مصرف را هم داشته باشیم. مادامی كه بنزین در كشور به ارزانی و فراوانی فروش می‌رود هزاران هزار اتومبیل شخصی را در خیابان‌ها شاهد خواهیم بود كه به خاطر پایین بودن قیمت بنزین از مصرف بالای آن ابا ندارند.

ایران در چهار ماه نخست سال ۱۳۸۴ شمسی ۵/۱ میلیارد دلار صرف واردات بنزین كرده؛ این در حالی است كه در كل سال گذشته، ایران مجموعا ۳ میلیارد دلار صرف واردات بنزین كرده بود. این ارقام نشان دهنده آن است كه اگر مصرف بنزین در سال جاری با همین روال ادامه پیدا كند، مصرف این فرآورده در سال ۸۴ سه برابر سال ۸۳ خواهد بود و تصور كنید اگر این سیر صعودی در سالهای آتی ادامه پیدا كرده و مصرف بنزین هر سال سه برابر سال گذشته شود، در سال ۱۳۹۰ این مقدار، رقم غیرقابل باوری خواهد شد. محمد خاتمی، رئیس جمهوری پیشین در جایی عنوان كرده بود كه هدفمند نكردن یارانه ها یكی از اشتباهات دوران ریاستم بود. مساله ای که دولتمردان کنونی به کار آن مشغولند.

تا زمانی که به دلیل تصمیمات احساسی و عجولانه و جلوگیری از تحت فشار قرار دادن مردم، بنزین را وارد می‌كنیم،  اصلاً به صلاح مملكت نیست.

طبق پیش‌بینی‌ها قرار بود كه از اوایل سال جاری بنزین جیره‌بندی شود تا مصرفش پایین بیاید، ولی به دلیل تاخیر در توزیع كارت هوشمند، زمان را به مهرماه موكول كردند. آنچه مسلم است باید به هر طریق از یك‌جا برای مهار مصرف شروع كنیم و به صورت جزئی و فردی نوعی سهمیه‌بندی و محدودیت را برای مصرف بی‌رویه بنزین قایل شویم تا به نتیجه مورد نظر برسیم.

لينك ثابت نوشته شده در یکشنبه چهارم تیر 1385ساعت 11:5 توسط ::نسترن جاوید::